ŻYCZENIA DLA GÓRNIKÓW

 Z OKAZJI BARBÓRKI SKŁADAM SERDECZNE ŻYCZENIA CAŁEJ BRACI GÓRNICZEJ;
        ,,  SZCZĘŚĆ BOŻE''

W tradycji górniczej Barbórka rozpoczyna się poranną uroczystą mszą w kościele lub w cechowni, przy figurze św. Barbary. Następnie orkiestra górnicza maszeruje grając m.in. swój hymn w osiedlach zamieszkanych przez górników i ich rodziny (np. familok) oraz pod domami dyrekcji. Odbywają się uroczyste akademie oraz spotkania. Z okazji tego dnia organizowane są również: koncerty, występy artystyczne, zabawy oraz bale, w których uczestniczą całe rodziny górnicze.

Wraz z nadejściem Barbórki w domach górników od rana panuje wielkie poruszenie. Świętujący zakładają eleganckie mundury galowe i czapki z pióropuszem. Odświętne ubrania obowiązkowo wkładają również żony i dzieci górników. Tradycyjnie święto zaczyna się od uroczystej mszy. Potem odbywa się pochód, w którym najważniejszą rolę odgrywa orkiestra dęta. Podczas przemarszów ulicami i osiedlami miast na Śląsku słychać dostojny hymn górniczy. Czwartego grudnia najbardziej zasłużeni górnicy oraz inni pracownicy przemysłu wydobywczego otrzymują też medale, nagrody i wyróżnienia. Wieczorem huczne przyjęcia w kopalniach pełne są zabaw, konkursów i koncertów, w których biorą udział całe rodziny.
 

Read More

Tydzień Kultury Beskidzkiej 2013

Takiego najazdu turystów Wisła tego lata jeszcze nie przeżyła. Na widowni amfiteatru im. Hadyny trudno byłoby wbić szpilkę, a zaparkowanie samochodu w promieniu 300 metrów od centrum było nie lada sztuką. Ale trudno dziwić się takiemu zainteresowaniu - dziś kończy się święto folkloru, Tydzień Kultury Beskidzkiej

Read More

RWANIE PIERZA(SZKUBACZKI)-ZWYCZAJE

   Poznanie i kultywowanie zwyczajów i obrzędów ludowych stanowi podstawę utrzymania własnej tożsamości regionalnej oraz wpływa pozytywnie na budowanie więzi rodzinnych między starszym i młodszym pokoleniem.Obrzędowość ludowa na Śląsku jest bardzo bogata. Duży wpływ na jej rozwój miało położenie Śląska na styku trzech kultur: polskiej, niemieckiej i morawskiej. Ślązacy mogli swobodnie czerpać z każdej z nich. Dziś często już nie jesteśmy w stanie ustalić, czy jakiś obrzęd ma rodzime pochodzenie, czy też został zapożyczony od sąsiadów .Jedno nie ulega wątpliwości – fakt, że w rodzinach śląskich istnieje osobliwy szacunek dla dziedzictwa kulturowego, własnego regionu, religii, przywiązania do gwary, niespotykane w innych regionach. Podobnie jak w innych częściach kraju, tak i na Śląsku, obrzędowość doroczna jest silnie związana z rokiem kościelnym i świętami katolickimi oraz z ludowymi wierzeniami, mającymi korzenie jeszcze w pogaństwie .Często motywy religijne i ludowe przenikają się i łączą  ze sobą. 

 Podobnie jak prządki, są formą spotkań towarzyskich i zwyczajem gospodarczym. Jest znany pod różnymi nazwami: szkubaczki, szkubki, wyszkubki, darcie pierza, pierzajki, itp. Skubaczki były urządzane przez wieśniaczki. Spraszały one krewne, najbliższe znajome, sąsiadki. W pracy udział brały zarówno starsze kobiety, jak i dziewczęta. Sezon skubania zaczynał się nieraz już w listopadzie, gdy ustały większe prace domowe i we znaki dawały się długie monotonne wieczory zimowe. Liczba skubaczek (kobiet skubiących pierze) wahała się od 5 – 15. Znaczne zapasy piór gromadzono przede wszystkim w tych domach, gdzie córkom przygotowywano posag (wyprawa) m.in. w postaci pierzyn i poduszek. Skubaczki umilały sobie czas śpiewaniem, opowiadaniem bajek, zadawaniem zagadek, uczenia się nowych piesni.

Panie w muzeum wraz z zespolem

Tradycja trwa

TRZY LATA TEMU(u sasiadów)

WYSZUKANE ZDJECIE(mojej mamy)

POCZĘSTUNEK (tradycyja miodula)

Read More

W SOBOTĘ -ANDRZEJKI

Andrzejki - Dzień Świętego Andrzeja Apostoła, najhuczniej świętowany w Szkocji, w kraju, którego Św. Andrzej jest patronem. W Polsce w wigilie tego dnia , lub w tym dniu w zależności od regionu, wróży się przyszłość, szczególnie matrymonialną.
Święty Andrzej Apostoł był bratem Św. Piotra, uczniem Jana Chrzciciela, prowadził działalność misjonarską nad Morzem Czarnym. Zginął ukrzyżowany na Peleponezie w mieście Patras 30 listopada 30 roku na krzyżu w kształcie litery X (stąd nazwa Krzyż Świętego Andrzeja). Jest patronem Szkocji i Rosji.

I

 

•  PRZYSŁOWIA
• Gdy święty Andrzej ze śniegiem przybieży, sto dni śnieg na polu leży.
• Śnieg na Andrzeja dla zboża zła nadzieja.
• Na świętego Andrzeja trza kożucha dobrodzieja.
• Jeżeli na świętego Andrzeja wiatr i mgła, to od Bożego Narodzenia będzie sroga zima.
• Gdy w Andrzeja deszcz lub słota, w grudniu drogi bez błota.
• Święty Andrzej wróży szczęście i szybkie zamęście 
• Wróżby Andrzejkowe
•  

Read More

CIĄG DALSZY ZWYCZAJÓW GÓRNICZYCH

STRÓJ GÓRNICZY Dawny strój roboczy górników był dostosowany do jego potrzeb. Obszerna bluza i spodnie, które nie krepowały ruchów. Wysoka, sztywna czapka spełniała rolę hełmu ochronnego. Czasami dla ochrony przed wodą kapiącą ze stropu naciągano na głowę kaptur, który przedłużał się w dłuższą lub krótszą pelerynkę. Najbardziej charakterystycznym elementem stroju górniczego był skórzany fartuch, zwany skórą lub łatą. Był on przypinany z tyłu na biodrach, ale w mokrych wyrobiskach służył za podkładkę. W dzisiejszym uroczystym stroju górniczym (tym czarnym, bo istnieją również inne służbowe koloru stalowego) zachowało się wiele elementów mających kiedyś znaczenie użytkowe w stroju roboczym.
Obecne czako (czapka z pióropuszem) to ta wysoka sztywna czapka. Pelerynka to pozostałość pelerynki z kapturem. Aksamitne paski z guzikami po obu stronach bluzy
to pozostałości po znajdujących się zaszywkach, w które wtykano nasiarkowane lonty, by nie zamokły i były pod ręką.
Pióropusz to miotełka z ptasich piór, którą górnik wymiatał drobny gruz z otworów strzałowych, nosił ją zatkniętą przy czapce.
Obecnie kolory pióropusza oznaczają: zielony — członek nadzoru, biały — sztygara, czarny — zwykłego górnika, czerwony — członka orkiestry górniczej.
Górnicza szpada wywodzi się ona z broni używanej przez średniowiecznych poszukiwaczy złota, którym służyła do obrony. Następnie w Prusach była dopełnieniem munduru górniczego urzędnika. W PRL została ona odznaką honorową dla wyróżniających się górników oraz prymusów uczelni i szkół górniczych. Po raz pierwszy była wręczona w 1966 roku w Dąbrowie Górniczej podczas obchodów 150-lecia szkolnictwa górniczego w Polsce. Szpadę nosi się do galowego munduru.
Rysunek szpady



Zdjęcia szpady

Mundur górniczy
Hierarchia stopni górniczych

Generalny Dyrektor Górnictwa
Generalny Dyrektor Górniczy I stopnia	Generalny Dyrektor Górniczy II stopnia	Generalny Dyrektor Górniczy III stopnia
Generalny Honorowy Dyrektor Górniczy
Dyrektor Górniczy I stopnia	Dyrektor Górniczy II stopnia	Dyrektor Górniczy III stopnia
Inżynier Górniczy I stopnia	Inżynier Górniczy II stopnia	Inżynier Górniczy III stopnia
Technik Górniczy I stopnia	Technik Górniczy II stopnia	Technik Górniczy III stopnia
Górnik I stopnia	Górnik II stopnia	Górnik III stopnia

Stopnie górnicze są uprawnieniami honorowymi i są dożywotnie. Są nadawane raz w roku, w dzień Górnika (4.XII) przez wręczenie dyplomu.  Jedynie utrata publicznych praw i zakaz wykonywania zawodu górniczego pozbawia tego stopnia.
Mundur galowy
Uroczysty mundur górniczy nosi się z odznakami posiadanego stopnia górniczego. Do tego munduru nosi się białe rękawiczki, a do płaszcza biały szalik. Na mundurze nosi się posiadane ordery i odznaczenia.
Czako górnicze  (z niemieckiego „tschako”, z węgierskiego „csákó”) jest to  wysoka, sztywna czapa z płaskim denkiem wykonane z tektury i ma wysokość 12,5 cm. Obciągnięte jest czarną krepą.
Z przodu ma godło górnicze, ma  zamocowany z lewej strony pióropusz z kogucich piór.

Generalny Dyrektor Górnictwa (Minister, kierownik urzędu centralnego)	Generalny Dyrektor Górnictwa  (Sekretarz lub podsekretarz stanu w ministerstwie zajmującym się bezpośrednio problematyką górniczą)
Generalny Dyrektor Górniczy I stopnia	Generalny Dyrektor Górniczy II stopnia	Generalny Dyrektor Górniczy III stopnia
Dyrektor Górniczy I stopnia	Dyrektor Górniczy II stopnia	Dyrektor Górniczy III stopnia
Inżynier Górniczy I stopnia	Inżynier Górniczy II stopnia	Inżynier Górniczy III stopnia
Technik Górniczy I stopnia	Technik Górniczy II stopnia	Technik Górniczy III stopnia
Górnik I stopnia	Górnik II stopnia	Górnik III stopnia
kapelmistrz orkiestry górniczej	członek orkiestry górniczej

— kurtka z czarnej krepy

Kurtka ma metalowe guziki z perlikiem i żelazkiem (młotki górnicze).

Na rękawie jest naszywka szmuglerska. Na czarnym aksamicie są dystynkcje stopnia górniczego.

Dystynkcje stopnia górniczego na naszywce szmuklerskiej

Odznakę stopnia górniczego na kurtce stanowią właściwemu stopniowi wzór borty i rozetka na naszywce szmuglerskiej.

rozetka

(Borta to pasmanteryjna taśma do obszywania skrajów tkaniny.
Szmuklerstwo (niem. Schmuck – ozdoba) – wyrabianie sznurków, frędzli plecionek,
galonów. W Polsce wykształciło się w pierwszej połowie XVII w. z cechu pasamonicznego. Do pasmanterii zalicza się: taśmy, wstążki, koronki, borty, krajki, galony, frędzle, sutasze, pompony (kutasy), ozdobne sznury, wisiory (chwasty), oplatane guziki i guzy, pętlice stosowane jako zapięcia, oploty izolacyjne.)

Dystynkcje stopnia górniczego na naszywce szmuklerskiej

Generalny Dyrektor Górnictwa (Minister, kierownik urzędu centralnego)	Generalny Dyrektor Górnictwa  (Sekretarz lub podsekretarz stanu w ministerstwie zajmującym się bezpośrednio problematyką górniczą)
Generalny Dyrektor Górniczy I stopnia	Generalny Dyrektor Górniczy II stopnia	Generalny Dyrektor Górniczy III stopnia
Dyrektor Górniczy I stopnia	Dyrektor Górniczy II stopnia	Dyrektor Górniczy III stopnia
Inżynier Górniczy I stopnia	Inżynier Górniczy II stopnia	Inżynier Górniczy III stopnia
Technik Górniczy I stopnia	Technik Górniczy II stopnia	Technik Górniczy III stopnia
Górnik I stopnia	Górnik II stopnia	Górnik III stopnia

Spodnie do munduru galowego

Spodnie posiadają podwójny, czarny aksamitny lampas. Są noszone przez generalnego dyrektora górnictwa, generalnych dyrektorów górniczych, generalnego honorowego dyrektora górniczego.

Spódnica z czarnej krepy.  Są dwa rodzaje: wąska i szeroka.

Znak górniczy na kołnierzu kurtki.

Płaszcz z czarnego sukna

Płaszcz ma metalowe guziki z perlikiem i żelazkiem (młotki górnicze).

Mundur służbowy

Służbowy mundur górniczy może być noszony w czasie wykonywania obowiązków służbowych. Na mundurze nosi się baretki orderów i odznaczeń.

— Kurtka — przód

— Kurtka — tył

— Płaszcz — przód

— Płaszcz — tył

Czapka

Beret dla kobiet

Dystynkcje na mundurach służbowych

	Generalny Dyrektor Górnictwa
Generalny Dyrektor Górniczy I stopnia	Generalny Dyrektor Górniczy II stopnia	Generalny Dyrektor Górniczy III stopnia
Dyrektor Górniczy I stopnia	Dyrektor Górniczy II stopnia	Dyrektor Górniczy III stopnia
Inżynier Górniczy I stopnia	Inżynier Górniczy II stopnia	Inżynier Górniczy III stopnia
Technik Górniczy I stopnia	Technik Górniczy II stopnia	Technik Górniczy III stopnia
Górnik I stopnia	Górnik II stopnia	Górnik III stopnia

Dystynkcje na mundurach służbowych z okresu PRL

	Generalny dyrektor (dystynkcja ministra)
Generalny Dyrektor Górniczy I stopnia	Generalny Dyrektor Górniczy II stopnia	Generalny Dyrektor Górniczy III stopnia
Dyrektor Górniczy I stopnia	Dyrektor Górniczy II stopnia	Dyrektor Górniczy III stopnia
Inżynier Górniczy I stopnia	Inżynier Górniczy II stopnia	Inżynier Górniczy III stopnia
Technik Górniczy I stopnia	Technik Górniczy II stopnia	Technik Górniczy III stopnia
Górnik I stopnia	Górnik II stopnia	Górnik III stopnia
Aspirant Górniczy I stopnia	Aspirant Górniczy II stopnia	Aspirant Górniczy III stopnia

Kto to jest aspirant górniczy? Pracownik w kopalni lub innym przedsiębiorstwie zajmującym się problematyką górniczą, który nie musi posiadać wykształcenia górniczego.
 
Guziki do munduru służbowego małe i duży (naturalna wielkość)

Guzki duże do munduru służbowego

Patka munduru słuzbowego

Mundury górnicze z 1931 roku

Kolor munduru był czarny ze złotymi guzikami z orłem państwowym (obecnie są inne). Umundurowanie składało się z:

— kurtki z czarnego sukna

Do kurtki należało nosić białą koszulę z czarnym krawatem lub muszkę.

— Spodnie sukienne czarne. Spodnie powinny być długie, bez mankietów o szerokości równej w dole i w kolanie.

— Płaszcz czarny, dwurzędowy, wcięty w stanie

— Czapka angielska

Czapka z czarnego sukna, z czarnym daszkiem.
Otok z ciemnozielonego aksamitu, orzeł państwowy złoty. Naokoło górnej krawędzi czapki zielona wypustka.

Urzędnicy władz górniczych noszą na patkach kurtki i płaszcza odznaki stopni służbowych:

— urzędnik XII stopnia

— urzędnik XI stopnia

— urzędnik X stopnia

— urzędnik IX stopnia

— urzędnik VIII stopnia

— urzędnik VII stopnia

Urzędnik ten nosi na górnej krawędzi otoka czapki dwa płaskie złote sznurki.

— urzędnik VI stopnia

Urzędnik ten nosi na górnej krawędzi otoka czapki dwa płaskie złote sznurki.

— urzędnik V stopnia

Urzędnik ten nosi na górnej krawędzi otoka czapki dwa płaskie złote sznurki.

— urzędnik IV stopnia

Urzędnik ten nosi na górnej krawędzi otoka czapki trzy płaskie złote sznurki.

Urzędnicy Centralnego Zarządu Górniczego Ministerstwa Przemysłu i Handlu mogą nosić przy urzędowaniu odpowiednie mundury według ustalonych powyżej wzorów. Urzędnicy III stopnia noszą na patkach dwie rozety.

Urzędnicy władz górniczych noszą przy mundurze mieczyki. Ma on płaskie ostrze, rękojeść kościaną koloru białego i czarną skórzaną pochwę.

Opis munduru górniczego wg rozporządzenia z dnia 13 czerwca 1859 roku

Kitel czarny freiberskiego kroju z czarnym stojącym kołnierzem i pelerynką szerokości 6 cali, zapięty na 8 metalowych żółtych guzików. Rękawy zwężające się przy dłoni mają na 4 cale poniżej łopatki 1,5 cala szeroką bufkę, zakończoną frędzlą na 2,5 cala długą. Nad bufką akselbanty ze srebrnym herbem górniczym. Po każdej stronie stojącego kołnierza znajduje się guzik taki jak przy kitlu.

Spodnie z tego samego materiału co kitel, kroju wojskowego z zapięciem, bez sprzączek.

Czarna z podszewką skóra górnicza długości 18 - 20 cali, zawieszona na czarnym, z glansowanej skóry wykonanym pasku szerokości na 2 cale i zapiętym na klamrę z żółtego metalu. Klamra na 2 cale wysoka i 4 szeroka, na niej herb górniczy z białego metalu na 2 cale wysoki.

Czako okrągłe na 5 cali wysokie z czarnego filcu, z herbem górniczym z białego metalu na 2 cale wysokim. Na połowie wysokości czarno-biało-czarna kokarda zwykłej formy.

Uzupełnieniem tego stroju był kilof z czarnym styliskiem, trzymanym na ramieniu w trakcie oficjalnych uroczystości.

Read More